Het Brussels platform palliatieve zorg (Brusano) organiseert in de vijf zorgzones werkgroepen voor referenten palliatieve zorg in ROB/RVT.[1] Die reflectiefora rond de begeleiding van mensen aan het einde van hun leven die in een instelling wonen, zijn bedoeld om de betrokkenen gezamenlijk te ondersteunen in hun opdracht. Ze zijn ook een plek waar organisaties uit hetzelfde gebied elkaar beter leren kennen, en waar de referenten hun goede praktijken kunnen delen en hun kennis kunnen uitbreiden. De thema’s waaraan wordt gewerkt, worden aan het einde van elke bijeenkomst door de deelnemers bepaald voor de volgende bijeenkomst.

Ondanks de verscheidenheid aan thema’s die in elke zorgzone worden behandeld, kwamen er tijdens de laatste cyclus (twee bijeenkomsten per jaar) enkele gemeenschappelijke bevindingen tot uiting.

1. De wens om bewoners en hun naasten zo goed mogelijk te begeleiden in situaties rond het levenseinde, ook al hebben de professionals het gevoel dat ze niet altijd over de nodige middelen beschikken om met de complexiteit van zulke situaties om te gaan.
2. Het belang van een multidisciplinaire aanpak bij de begeleiding. Elke zorgverlener, ongeacht zijn of haar functie, draagt bij aan de levenskwaliteit van de bewoner en speelt een rol bij het in kaart brengen van behoeften, het luisteren naar het lijden en het ondersteunen van naasten.
3. De moeilijkheid om bepaalde complexere aspecten te benaderen, zoals lichamelijke pijn. Ook al hebben de teams veel tools om pijn te beoordelen, soms vinden ze het lastig om er in de dagelijkse praktijk mee om te gaan. En ze voelen zich nog minder toegerust om met psychologisch, sociaal of spiritueel leed om te gaan. Praten over aspecten als zingeving, geloof, angsten of emotionele ervaringen blijft moeilijk, zowel voor de bewoners als voor de hulpverleners.
4. De noodzaak om emoties te erkennen die in de instellingen worden ervaren tijdens situaties rond het levenseinde en bij overlijden, door momenten van stilte, gesprekken of rituelen in te lassen. Zo worden ervaringen erkend en worden bewoners, naasten of personeelsleden ondersteund, aangezien iedereen er op zijn of haar eigen manier door wordt geraakt.
5. Het belang van regelmatige bijeenkomsten om ideeën uit te wisselen, relevante informatie te delen en collectieve besluitvorming te ondersteunen.

Over het algemeen voelen de referenten palliatieve cultuur de behoefte om beter toegerust te worden in hun functie door middel van opleidingen, concrete tools, praktische richtlijnen en gespreksfora zoals deze werkgroepen. Ze hebben behoefte aan ruimtes waar goede praktijken worden uitgewisseld en waar ze hun vragen kunnen delen met andere professionals die met gelijkaardige situaties te maken hebben. Die bijeenkomsten helpen het isolement te doorbreken dat soms in de functie wordt ervaren en bevorderen geleidelijk de opbouw van een netwerk van referenten in het Brussels Gewest.

[1]Door deel te nemen aan een werkgroep kan een instelling voldoen aan de voorwaarden voor erkenning door Iriscare, volgens art. 223. (“De voorziening sluit een overeenkomst met het samenwerkingsverband voor palliatieve zorg van het desbetreffende geografische gebied. De overeenkomst voorziet in ten minste een overlegvergadering per jaar.”)