Vaccinatie is onmisbaar in primaire preventie en kan de morbiditeit, mortaliteit en ziekenhuisopname als gevolg van infectieziekten aanzienlijk verminderen. In het Brusselse Gewest blijft de vaccinatiegraad echter ontoereikend voor een aantal vermijdbare ziekten.
Deze trend kan worden verklaard door een toenemende terughoudendheid tegenover vaccinaties, die vaak wordt aangezwengeld door verspreiding van onjuiste informatie, wantrouwen ten opzichte van instellingen en bagatellisering van vermijdbare ziekten. Sommige mensen wenden zich ook tot alternatieve geneeswijzen of steunen op hun ervaringen uit het verleden en persoonlijke, filosofische of religieuze overtuigingen. Ten slotte speelt de manier waarop iemand de risico’s van de ziekte of het vaccin inschat een belangrijke rol bij de beslissing om zich te laten vaccineren of niet.
Dit spanningsveld is heel duidelijk zichtbaar bij drie vaccins:
- Griep: amper 41,6% van de risicopersonen gevaccineerd in het Brusselse Gewest (WHO-doelstelling: 75%).
- COVID-19: lage dekkingsgraad in het Brussels Gewest ondanks de doeltreffendheid tegen ernstige vormen, wat wijst op een aanzienlijke vaccinatiemoeheid.
- Mazelen: in het Brusselse Gewest krijgt slechts 75% van de kinderen de twee doses MBR-vaccin (mazelen-bof-rubella), veel minder dan de 95% die nodig is voor uitroeiing (Europese en WHO-doelstelling). Zo laten mazelenuitbraken zien dat er problemen zijn met de toegang tot of kennis over het gezondheidszorgsysteem, wat wijst op sociale ongelijkheid in gezondheid.